എഡിത്ത് സ്റ്റൈന്റെ ദൈവവിശ്വാസത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര ഒരു ദിവസം പെട്ടെന്ന് സംഭവിച്ച മാനസാന്തരത്തിന്റെ കഥയല്ല. സത്യാന്വേഷണത്തിലൂടെ, ചിന്തയിലൂടെ, ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ ക്രമേണ രൂപപ്പെട്ട ഒരു ആന്തരിക യാത്രയായിരുന്നു അത്. ആ യാത്രയിൽ ചില ചെറിയ സംഭവങ്ങൾ പിന്നീട് അവളുടെ ഓർമ്മയിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമെടുത്തു.

അത്തരമൊരു സംഭവമായിരുന്നു ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിലെ ഒരു കത്തോലിക്കാ ദേവാലയത്തിൽ അവൾ കണ്ട ഒരു അജ്ഞാത സ്ത്രീയുടെ പ്രാർത്ഥന.

ഒരു ദിവസം ഒരു സുഹൃത്തിനൊപ്പം എഡിത്ത് ഒരു കത്തോലിക്കാ ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ദേവാലയത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യ കാണുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം. മതപരമായ തീർത്ഥാടനമോ പ്രാർത്ഥനയോ ആയിരുന്നില്ല അവരുടെ ലക്ഷ്യം.

അപ്പോഴാണ് ഒരു സ്ത്രീ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് എഡിത്ത് ശ്രദ്ധിച്ചത്. അവളുടെ കൈയിൽ ചന്തയിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ സാധനങ്ങളുള്ള ഒരു കൊട്ടയുണ്ടായിരുന്നു. അവൾ പ്രത്യേക വേഷത്തിലോ ആചാരപരമായ ഭാവത്തിലോ ആയിരുന്നില്ല. അവൾ സാധാരണ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് നേരെ ദേവാലയത്തിലേക്ക് വന്ന ഒരാളായിരുന്നു.

അവൾ ഒരു ഇരിപ്പിടത്തിനരികിൽ മുട്ടുകുത്തി. കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദമായി പ്രാർത്ഥിച്ചു. പിന്നെ എഴുന്നേറ്റ് പുറത്തേക്ക് പോയി.

സംഭവം വളരെ ചെറുതായിരുന്നു. പക്ഷേ എഡിത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ അത് പതിഞ്ഞു.

എന്താണ് അവളെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്?

ചന്തയിലെ തിരക്കിനിടയിൽ നിന്ന് നേരെ ദേവാലയത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിലേക്ക് വന്ന ആ സ്ത്രീയ്ക്ക് ദൈവം ഒരു വിദൂരമായ ആശയമായി തോന്നിയില്ല. അവൾ വളരെ സ്വാഭാവികമായി ദൈവസന്നിധിയിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. ഒരു പരിചിതനായ വ്യക്തിയെ സമീപിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള അടുപ്പം അവളുടെ പ്രാർത്ഥനയിൽ എഡിത്ത് കണ്ടു.

പിന്നീട് ഈ അനുഭവത്തെക്കുറിച്ച് എഡിത്ത് സ്റ്റൈൻ ഓർത്തെടുത്തതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്ന വാക്കുകൾ ഇങ്ങനെയാണ്:

“തിരക്കേറിയ ചന്തയിൽ നിന്ന് നേരെ ഈ ശൂന്യമായ ദേവാലയത്തിലേക്ക് ഒരാൾ വരുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; വളരെ അടുത്ത ഒരാളുമായി സംസാരിക്കാൻ പോകുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അത്.”

ആ സ്ത്രീയുടെ പേര് എഡിത്തിന് അറിയില്ലായിരുന്നു. അവൾക്ക് ആ സ്ത്രീയുമായി യാതൊരു സംഭാഷണവും ഉണ്ടായില്ല. അതിനാൽ, ഈ ഒരു സംഭവം തന്നെയാണ് എഡിത്തിന്റെ മാനസാന്തരത്തിന് കാരണമായത് എന്നു പറയുന്നത് ചരിത്രപരമായി അമിതമായ നിഗമനമായിരിക്കും.

എന്നാൽ ഈ കാഴ്ചയ്ക്ക് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട അർത്ഥമുണ്ടായിരുന്നു.

പതിനാലാം വയസ്സിൽ തന്നെ എഡിത്ത് ബോധപൂർവം പ്രാർത്ഥന ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് അവൾ തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുമ്പോൾ പറഞ്ഞു: “എന്റെ സ്വന്തം ഇച്ഛപ്രകാരം, ബോധപൂർവം, ഞാൻ പ്രാർത്ഥന ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.”

തുടർന്ന് അവളുടെ ജീവിതം തത്ത്വചിന്തയുടെയും സത്യാന്വേഷണത്തിന്റെയും വഴിയിലായിരുന്നു. ഗോട്ടിംഗൻ സർവകലാശാലയിൽ എഡ്മണ്ട് ഹുസ്സെർലിന്റെ കീഴിൽ പഠിച്ച അവൾ പ്രതിഭാസശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഗൗരവമായ ചിന്തയിൽ ആഴപ്പെട്ടു. 1916-ൽ സഹാനുഭൂതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. പിന്നീട് ഹുസ്സെർലിന്റെ അസിസ്റ്റന്റായും പ്രവർത്തിച്ചു.

എന്നിരുന്നാലും, തത്ത്വചിന്തയിലെ സത്യാന്വേഷണവും ആത്മീയമായ ദൈവാന്വേഷണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അവളുടെ ജീവിതത്തിൽ ക്രമേണ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി.

ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിലെ ആ അജ്ഞാത സ്ത്രീ എഡിത്തിന് ഒരു തത്ത്വചിന്താപരമായ വാദവും നൽകിയില്ല. ദൈവത്തെക്കുറിച്ച് അവൾ ഒന്നും വിശദീകരിച്ചില്ല. അവൾ ചെയ്തത് ഒന്ന് മാത്രം—

അവൾ പ്രാർത്ഥിച്ചു.

പക്ഷേ ആ ചെറിയ കാഴ്ച എഡിത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ചോദ്യത്തിന് ഇടം നൽകി:

“മറ്റൊരാൾക്ക് ദൈവം ഇത്രയും അടുത്ത ഒരാളാണെങ്കിൽ, ദൈവം യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ്?”

പിന്നീട് എഡിത്ത് സ്റ്റൈന്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ച ആത്മീയ വഴിത്തിരിവുകളെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, ഈ സംഭവം ഒരു തെളിവായ കാരണമായി കാണേണ്ടതില്ല; മറിച്ച് അവളുടെ ദീർഘമായ സത്യാന്വേഷണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഒരു നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷ്യമായി കാണുന്നതാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹം.

ഒരു അജ്ഞാത സ്ത്രീയുടെ ഏതാനും നിമിഷങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥന എഡിത്തിന്റെ ജീവിതം ഉടൻ മാറ്റിമറിച്ചില്ല.

പക്ഷേ, ഒരു സാധാരണ വിശ്വാസിയുടെ നിശ്ശബ്ദമായ പ്രാർത്ഥന, ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഒരു മഹത്തായ തത്ത്വചിന്തകയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഉണർത്തി.

അവിടെ നിന്നാണ് മറ്റൊരു യാത്ര ആരംഭിച്ചത്—

സത്യത്തെ യുക്തിയിലൂടെ മാത്രം അന്വേഷിച്ചിരുന്ന ഒരു തത്ത്വചിന്തകയുടെ ദൈവാന്വേഷണ യാത്ര.

✍ ഫാ. ജയ്സൺ കുന്നേൽ MCBS