പാരീസിന്റെ ആദ്യ മെത്രാനും വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച ധീരസാക്ഷിയും

കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വിശ്വാസത്തിന്റെയും ധീരതയുടെയും ഉജ്ജ്വല മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്ന വിശുദ്ധനാണ് പാരീസിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് (Saint Denis of Paris). ക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷം പ്രഘോഷിക്കാനായി ഗൗളിയിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ട ഈ വിശുദ്ധൻ പാരീസിന്റെ ആദ്യ മെത്രാനായി സേവനം ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, വിശ്വാസത്തെപ്രതി ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെട്ട് രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ കിരീടം ചൂടി. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വിശുദ്ധ റുസ്തിക്കോസും വിശുദ്ധ എലെയൂത്തേരിയോസും ഉൾപ്പെടെ അനേകം ക്രൈസ്തവരും രക്തസാക്ഷികളായി.

രണ്ടു വിശുദ്ധ ഡെന്നീസുമാർ

പാരീസിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ചരിത്രപരമായ ആശയക്കുഴപ്പം ആദ്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പാരീസിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനെ ചിലപ്പോൾ അഥേനയിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് അരെയോപഗീതയുമായി (Saint Dionysius the Areopagite) തെറ്റിദ്ധരിക്കാറുണ്ട്. ഇരുവരും വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവരും വ്യത്യസ്ത ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ വിശുദ്ധിയുടെ പാതയിൽ സഞ്ചരിച്ചവരുമാണ്.

അഥേനയിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ പ്രസംഗത്തിലൂടെ ക്രിസ്തുവിൽ വിശ്വസിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു. എന്നാൽ പാരീസിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് ഗൗളിയിലേക്ക് സുവിശേഷം എത്തിച്ച മിഷനറിയും അവിടത്തെ ആദ്യകാല മെത്രാനുമായിരുന്നു.

അഥേനയിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസുമായുള്ള ഈ ആശയക്കുഴപ്പം കാരണം പാരീസിലെ വിശുദ്ധൻ അഥേനയിൽ ജനിച്ചുവെന്നും അവിടെനിന്ന് റോമിലേക്കും പിന്നീട് ഗൗളിയിലേക്കും സുവിശേഷം പ്രഘോഷിക്കാൻ യാത്ര ചെയ്തുവെന്നും ചിലർ കരുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ ചരിത്രപഠനങ്ങൾ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പാരീസിലെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് ഇറ്റാലിയൻ ഉപദ്വീപിലെ ഏതോ പ്രദേശത്ത് ജനിച്ചിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന വിശുദ്ധ ഗ്രിഗറി ഓഫ് ടൂർസിന്റെ രചനകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള ചരിത്രസൂചനകളിൽ ഒന്ന്.

സുവിശേഷം പ്രഘോഷിക്കാൻ ഗൗളിയിലേക്ക്

എ.ഡി. 250-ൽ വിശുദ്ധ ഫാബിയാനോസ് മാർപാപ്പ ഒരു വലിയ ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തു. ക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷം ഇനിയും വേണ്ടത്ര പ്രഘോഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത ഗൗളിയിലേക്ക് മിഷനറിമാരെ അയക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആ ദൗത്യം. വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനോടൊപ്പം ആറു മെത്രാന്മാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മിഷനറിമാരും ഈ സുവിശേഷദൗത്യത്തിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

അക്കാലത്ത് ഗൗളിയെന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രദേശം ഇന്നത്തെ ഫ്രാൻസിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു. റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധികാരത്തിൻകീഴിലായിരുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത് റോമൻ സംസ്കാരവും ജീവിതരീതികളും ശക്തമായി സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് ഇതിനകം മെത്രാനായി അഭിഷിക്തനായിരുന്നിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ, പുതിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സഭയെ വളർത്തുന്നതിനും വിശ്വാസികളെ നയിക്കുന്നതിനും വൈദികരെ നിയമിക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹത്തിന് ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടായിരുന്നു.

അങ്ങനെ, ക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷം മനുഷ്യഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള തീക്ഷ്ണമായ ആഗ്രഹവുമായി വിശുദ്ധ ഡെന്നീസും സഹമിഷനറിമാരും ഗൗളിയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു.

പാരീസിൽ സുവിശേഷത്തിന്റെ വെളിച്ചം

അന്ന് ലുട്ടേഷ്യ പാരിസിയോരും (Lutetia Parisiorum) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നഗരത്തിലാണ് വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് എത്തിച്ചേർന്നത്. സെയ്ൻ നദിയിലെ ഒരു ദ്വീപിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുവളർന്ന ഈ നഗരം റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു.

അവിടത്തെ ജനങ്ങളിൽ പലരും റോമൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവരായിരുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് വിശുദ്ധ ഡെന്നീസും സഹപ്രവർത്തകരും യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ സുവിശേഷം പ്രഘോഷിക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്.

അവരുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ വെറും വാക്കുകളായിരുന്നില്ല. ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസത്തിന്റെ സ്നേഹവും കാരുണ്യവും പ്രത്യാശയും അവരുടെ ജീവിതത്തിലൂടെ പ്രകടമായി. മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനെയും സഹോദരസ്നേഹത്തെയും പാപമോചനത്തെയും രക്ഷയെയും കുറിച്ചുള്ള സുവിശേഷസന്ദേശം അനേകരുടെ ഹൃദയങ്ങളെ സ്പർശിച്ചു.

ക്രമേണ നിരവധി ആളുകൾ ക്രിസ്തുവിൽ വിശ്വസിക്കുകയും മാമ്മോദീസ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസ് അവർക്കു ആത്മീയനേതൃത്വം നൽകി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പാരീസിലെ ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവസമൂഹത്തിന്റെ ഇടയനും മെത്രാനുമായി അറിയപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ സുവിശേഷത്തിന്റെ ഈ വളർച്ച അധികാരികളുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാതിരുന്നില്ല. ക്രിസ്തുവിലുള്ള വിശ്വാസം ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കിയ ഈ പുതിയ സമൂഹം ക്രമേണ കൂടുതൽ എതിർപ്പുകൾ നേരിടാൻ തുടങ്ങി.

വിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ പീഡനം

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനെയും സഹപ്രവർത്തകരെയും തടവിലാക്കിയതിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം ചരിത്രത്തിൽ പൂർണമായി വ്യക്തമല്ല. എന്നാൽ പിന്നീട് ഉണ്ടായ ക്രൈസ്തവപീഡനങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തെക്കുറിച്ച് പല വ്യാഖ്യാനങ്ങളും രൂപപ്പെട്ടു.

എ.ഡി. 303-ൽ ആരംഭിച്ച ഡയോക്ലീഷ്യൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ക്രൈസ്തവപീഡനം റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അനേകം വിശ്വാസികളുടെ ജീവനെടുത്തു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് അകലെയായിരുന്ന ഗൗളിയിലും ഈ പീഡനങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

അക്കാലത്ത് ക്രിസ്തുവിലുള്ള വിശ്വാസം ഉപേക്ഷിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചവർക്ക് തടവും പീഡനവും മരണവും നേരിടേണ്ടിവന്നു. എങ്കിലും ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള വിശ്വസ്തതയിൽ ഉറച്ചുനിന്ന അനേകർ തങ്ങളുടെ വിശ്വാസം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.

ഈ പീഡനങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകരായ വിശുദ്ധ റുസ്തിക്കോസിന്റെയും വിശുദ്ധ എലെയൂത്തേരിയോസിന്റെയും രക്തസാക്ഷിത്വം പാരമ്പര്യത്തിൽ അനുസ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്.

മോൺമാർത്രെയിലെ രക്തസാക്ഷിത്വം

ഒടുവിൽ വിശുദ്ധ ഡെന്നീസും വിശുദ്ധ റുസ്തിക്കോസും വിശുദ്ധ എലെയൂത്തേരിയോസും റോമൻ അധികാരികളുടെ പിടിയിലായി. ദീർഘകാലം തടവിൽ കഴിഞ്ഞശേഷം മൂവരെയും മരണശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു.

പാരീസിനടുത്തുള്ള മോൺ ദെ മാർസ് (Mons Martis), അഥവാ ‘ചൊവ്വാദേവന്റെ മല’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണ് അവർ ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെട്ടതെന്നാണ് പാരമ്പര്യം പറയുന്നത്.

വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച ആ മൂന്നു ക്രൈസ്തവരുടെയും രക്തം ആ മണ്ണിനെ വിശുദ്ധമാക്കി. എന്നാൽ അവരുടെ മരണം ക്രൈസ്തവസമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തെ തകർത്തില്ല. മറിച്ച്, ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള വിശ്വസ്തതയുടെ ശക്തമായ സാക്ഷ്യമായി അത് മാറി.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രസിദ്ധമായ പാരമ്പര്യം ഇന്നും അനേകരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുന്നു. ശിരഛേദം ചെയ്യപ്പെട്ടതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സ്വന്തം ശിരസ്സ് കൈകളിൽ എടുത്തുകൊണ്ട് താൻ അടക്കം ചെയ്യപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് നടന്നുവെന്നാണ് ആ പാരമ്പര്യം പറയുന്നത്. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശുദ്ധിയെയും രക്തസാക്ഷിത്വത്തെയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രതീകാത്മക കഥയായി വിശ്വാസപാരമ്പര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

പീഡനത്തിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ക്രൈസ്തവർ രക്തസാക്ഷികളുടെ ശരീരങ്ങൾ വീണ്ടെടുത്ത് രഹസ്യമായി സംസ്കരിച്ചു.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനോടൊപ്പം ഏകദേശം ഇരുനൂറ്റമ്പതോളം ക്രൈസ്തവർ രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചുവെന്നാണ് ഈ പാരമ്പര്യം വിവരിക്കുന്നത്. അവരിൽ പലരും ഇതേ സ്ഥലത്തുവച്ചാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

അങ്ങനെ, ‘മോൺ ദെ മാർസ്’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ആ സ്ഥലം പിന്നീട് മോൺമാർത്രെ (Montmartre) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ ‘രക്തസാക്ഷികളുടെ മല’ എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പേരിനെ പാരമ്പര്യമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.

ഇന്നും പാരീസിലെ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച അനേകരുടെ സ്മരണയെ ഉണർത്തുന്നു.

വിശുദ്ധന്റെ കല്ലറയിൽനിന്ന് വിശുദ്ധ തീർഥാടനകേന്ദ്രത്തിലേക്ക്

ക്രൈസ്തവപീഡനങ്ങൾ അവസാനിച്ചതിനുശേഷം വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെ കല്ലറയോടുള്ള ഭക്തി വർധിച്ചു. എ.ഡി. 313-ലെ മിലാൻ വിളംബരത്തിനുശേഷം ക്രൈസ്തവർക്ക് കൂടുതൽ മതസ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുകയും സഭയ്ക്ക് പരസ്യമായി വളരാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുങ്ങുകയും ചെയ്തു.

എ.ഡി. 320-നോടടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്ലറയ്ക്കുമേൽ ഒരു ശവകുടീരസ്മാരകം നിർമ്മിച്ചതായി പാരമ്പര്യം വിവരിക്കുന്നു. ക്രമേണ ആ സ്ഥലത്തിന് ചുറ്റും ക്രൈസ്തവരുടെ കല്ലറകൾ രൂപപ്പെട്ടു. വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിനോടുള്ള പ്രത്യേക ഭക്തിയുള്ള കുടുംബങ്ങൾ അവിടെ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ സംസ്കരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

അതോടൊപ്പം, വിശുദ്ധന്റെ മാധ്യസ്ഥ്യം തേടി തീർഥാടകർ അവിടേക്ക് എത്തിത്തുടങ്ങി. അവരുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ചെറിയ ശവകുടീരസ്മാരകം മതിയാകാതെയായി.

ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവിടെ ഒരു ആശ്രമം സ്ഥാപിക്കുകയും പിന്നീട് വിശുദ്ധന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങളും സഹമർത്യരുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഒരു ബസിലിക്ക വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഫ്രാങ്കുകളുടെ രാജാവായിരുന്ന ഡഗോബെർട്ട് ഒന്നാമൻ ഈ ആശ്രമത്തിന്റെയും ബസിലിക്കയുടെയും വളർച്ചയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രോത്സാഹനം നൽകി. ക്ലോവിസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്രൈസ്തവവിശ്വാസം സ്വീകരിച്ച ഫ്രാങ്കിഷ് രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ഈ വിശുദ്ധസ്ഥലം രാജകീയ സംരക്ഷണം നേടി.

കാലക്രമേണ നിരവധി മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചെങ്കിലും വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെ കല്ലറയോടുള്ള ഭക്തി നിലനിന്നു. ഈ സ്ഥലം ഫ്രാൻസിന്റെ മതപരവും ചരിത്രപരവുമായ പൈതൃകത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായി മാറി.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെ പൈതൃകം

ഇന്ന് പാരീസിനടുത്തുള്ള പ്രശസ്തമായ സെയ്ന്റ്-ദെനി ബസിലിക്കയിൽ (Basilica of Saint-Denis) വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെയും സഹമർത്യരായ വിശുദ്ധ റുസ്തിക്കോസിന്റെയും വിശുദ്ധ എലെയൂത്തേരിയോസിന്റെയും തിരുശേഷിപ്പുകൾ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ ബസിലിക്ക ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല; വിശ്വാസം, രക്തസാക്ഷിത്വം, ചരിത്രം, ആത്മീയപാരമ്പര്യം എന്നിവയുടെ സംഗമസ്ഥാനവുമാണ്.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ സത്യമാണ്: സുവിശേഷം പ്രഘോഷിക്കുന്നതിൽ പ്രതിബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. വിശ്വാസത്തിനുവേണ്ടി എതിർപ്പുകളും പീഡനങ്ങളും സഹിക്കേണ്ടിവന്നേക്കാം. എന്നാൽ ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം ഒരിക്കലും വ്യർഥമാകുന്നില്ല.

വിശുദ്ധ ഡെന്നീസും സഹരക്തസാക്ഷികളും സ്വന്തം ജീവൻകൊണ്ട് ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്നേഹത്തിന് സാക്ഷ്യം നൽകി. അവരുടെ രക്തസാക്ഷിത്വം ഒരു അവസാനമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, പാരീസിലെ സഭയുടെ ചരിത്രത്തിൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായത്തിന് തുടക്കമായിരുന്നു.

✍ ഫാ. ജയ്‌സൺ കുന്നേൽ MCBS